Żywa Pracownia

Żywa Pracownia to Tradycja i Praktyka w samym sercu Małopolski

Żywa Pracownia to miejsce, gdzie tradycja spotyka się z praktyką, gdzie w procesie twórczym kultywowana jest kultura dawnego Krakowa, Małopolski. Działająca w Krakowie grupa prowadzi warsztaty rzemieślnicze i artystyczne dla grup osób, od przedszkolaków, uczniów szkół podstawowych i średnich, po dorosłych i seniorów.

Program „Szkoła Żywego Rzemiosła”

Głównym celem realizowanego tu programu Szkoła Żywego Rzemiosła jest popularyzacja tradycji, sztuki użytkowej i dawnego rzemiosła poprzez bezpośrednie i aktywne uczestnictwo w warsztatach. Uczestnik nie słucha opowieści, lecz sam tworzy przedmiot. Inspiracją zawsze jest wzornictwo ludowe, prace artystów okresu Młodej Polski, rekonstrukcje zabawek sprzed 100 lat. Podejście pedagogiczne opiera się na przekonaniu, że dziedzictwo regionalne lepiej poznaje się przez praktykę, trzymając w dłoni kawałek gliny, tkaniny, papieru, wikliny czy farb, i własnymi rękami tworząc element kultury tradycyjnej. Zajęcia odbywają się więc w sposób interdyscyplinarny: lekcja historii sztuki lub etnografii, wiedza o architekturze i nauka dawnej techniki, a przede wszystkim największa satysfakcja.

Instruktorzy i ich wiedza

Prowadzący warsztaty to osoby posiadające zarówno wiedzę praktyczną, jak i wykształcenie zawodowe. Niektórzy z nich pracują jako rzemieślnicy, inni jako rzemieślnicy, architekci czy artyści wizualni; część to absolwenci takich uczelni jak akademie sztuk pięknych, politechniki czy akademie sztuk pięknych. Łączy ich przede wszystkim mistrzowska znajomość technik i tradycyjnych praktyk, takich jak haft, zarówno na białych, jak i kolorowych tkaninach, batiku, plecionkarstwa, ceramiki czy druku reliefowego. Posiadają również doświadczenie w pracy z różnymi grupami. Instruktorzy warsztatów potrafią dostosować tempo i rodzaj instruktażu do możliwości dzieci, młodzieży, dorosłych, a nawet osób z niepełnosprawnościami. Metoda pracy opiera się na spokojnej kontroli, pedagogicznym wyjaśnianiu technologii i zachęcaniu do samodzielności, każdy uczestnik warsztatów wróci do domu z pracą wykonaną własnymi rękami, która jest nie tylko pamiątką, ale także dowodem zdobytej wiedzy. Atmosfera na zajęciach jest kameralna i sprzyjająca pracy, ale także swobodnemu myśleniu, co naturalnie tworzy relacje w grupie, mistrza i grupy.

Oferta warsztatów

Oferta warsztatów jest bardzo bogata. Kilkadziesiąt tematów zostało przygotowanych w kilku różnych scenariuszach dostosowanych do wieku uczestników warsztatów. Można wykonać lalkę w strojach krakowskich i poznać symbole strojów ludowych oraz ich stylistykę ubioru, lub nauczyć się wypiekać chlebowe korale, poznać symbolicznie obciążone ornamenty przeszłości, a także rolę tanich i łatwo dostępnych materiałów na wsi. Najpopularniejsze warsztaty, w których tworzymy symbole miast: smoki wawelskie, Lajkoniki, czy koguty, na kursach modelowania w glinie lub tworzenia zabawek. Można również szukać inspiracji w pracach znanych artystów. Można na przykład wykonać malowanie na szkle, w formie jego kwiatów. Warsztaty linorytu z motywem chochoła to również dobry pomysł, popularna jest zielarstwo, w którym artysta poznaje swoje botaniczne pasje. Ci, którzy cenią sobie stare sztuki i rzemiosło, pomalują skrzynię posagową, stworzą koszulki z motywem Małopolski, etno-design na jednej z lekcji, lub stworzą tkaniny woskowane inspirowane produktami z spółdzielni artystycznej sprzed stu lat. Znajdziesz tu bogactwo tematów takich jak obrzędy, warsztaty wielkanocne, krakowskie korony ślubne z bibuły czy wycinanki, dzięki którym poznamy bogactwo lokalnych zwyczajów i symbolikę roku obrzędowego. Z każdą techniką, poza nauką wykonania danego rzemiosła, poznasz jego historię, związane z nim mity, a także dowiesz się o historiach ludzi, którzy tworzyli i przekazywali tę praktykę.

Organizacja i mobilność

Posiadamy elastyczne godziny pracy dostosowane do potrzeb grupy. Zdecydowana większość warsztatów odbywa się w „Żywym Warsztacie”, czyli specjalnie przygotowanym miejscu, które pozwala nam na prowadzenie zajęć w sposób bezpieczny i przyjemny dla nas. Warsztat posiada wszystkie narzędzia i materiały, które są niezbędne do realizacji warsztatów. Prowadzimy również warsztaty mobilne, które mogą być realizowane jako warsztaty poza siedzibą organizacji w szkołach, przedszkolach, instytucjach kultury, jednostkach muzealnych, a także podczas wydarzeń plenerowych, pikników rodzinnych czy spotkań firmowych realizowanych na terenie całej Polski. Ze względu na swoją mobilność mogą one dotrzeć do przestrzeni, do których z różnych względów mogłyby nie trafić. Z drugiej strony oferują możliwość wprowadzenia programu edukacyjnego i atrakcyjnego do lokalnej oferty kulturalnej. Kontakt należy nawiązać bezpośrednio z koordynatorem projektu, ponieważ konieczne jest uzgodnienie z potrzebami grupy, terminem zajęć, poziomem znajomości języka oraz tym, jakie tematy najlepiej pasowałyby do charakteru organizacji lub wieku grupy. Pozwala to na włączenie cyklu zajęć w różne wątki tematyczne, co jest szczególnie przydatne przy dłuższej współpracy ze szkołami czy instytucjami kultury.

Współpraca z rodzicami i bezpieczeństwo

Kolejnym ważnym elementem jest współpraca rodziców lub opiekunów grupy. Organizatorzy zwracają uwagę na otwartość zajęć i bezpieczeństwo uczestników, zapewnione przez stosowane standardy ochrony dzieci. Rodzice mogą mieć pewność, że z wyprzedzeniem dowiedzą się, czego będą dotyczyć warsztaty, jakie materiały i narzędzia zostaną w nich użyte, a także jakie kwalifikacje posiadają artyści prowadzący zajęcia. Przyjazne relacje i zaufanie budowane podczas zajęć sprawiają, że oferta jest bardziej atrakcyjna dla dzieci i młodzieży, ale jednocześnie stają się one bramą do lokalnego dziedzictwa również dla całej rodziny, czasem entuzjastyczni uczestnicy warsztatów biorą udział w otwartych zajęciach wspólnie z rodzicami, aby wspólnie podążać nową twórczą ścieżką.

Efekty i wartość edukacyjna

Postępy dokonywane przez uczestników są tu doświadczane wielowymiarowo, nie tylko jako przyswojenie jakiejś techniki manualnej, ale także jako wzrost poziomu świadomości kulturowej, rozwój estetyczny, a u najmłodszych uczestników rozwój małej motoryki, cierpliwości i umiejętności współpracy. Zajęcia są tak skonstruowane, że każdy, niezależnie od predyspozycji, może osiągnąć satysfakcjonujący efekt, co przekłada się na poczucie sprawczości i jest pozytywnym bodźcem dla samooceny. Tutaj udział w warsztatach jest zazwyczaj uzupełniany programem przedmiotów takich jak język polski, historia, plastyka czy edukacja techniczna i informatyczna, dając tym samym uczniom możliwość bezpośredniego kontaktu z materialnymi śladami przeszłości. Warsztat staje się tym samym przestrzenią, w której kultura przestaje być czysto abstrakcyjnym pojęciem ze szkolnego podręcznika, a staje się pojęciem konkretnym, namacalnym i zawsze aktualnym.